Hollandse politikus: pleidooi vir Afrikaners

“Afrikaners verlaten het land met vliegtuigen vol… velen werden slachtoffer van plaasmoorden, gediscrimineerd op de arbeidsmarkt…’

Martin Bosma, Nederlandse parlementariër, NRC Handelsblad, Rotterdam, 20 April 2011:

Bosman Martin Nederlandse MP pleit vir oorlewing van Afrikaans Martin Bosma, die jong Nederlandse parlementariër van die ‘Party van de Vryheid’ wat die tweede ondervoorsitter is van die Tweede Kamer, skryf vandag ‘n ontroerende pleidooi vir die oorlewing van die Afrikaanse taal en die mense wat die Taal spreek in Suid-Afrika.” Hy dien op die parlementêre kommissies vir Onderwijs, Cultuur en Wetenschap; Interparlementaire commissie inzake de Nederlandse Taalunie; Jeugdzorg; Volksgezondheid, Welzijn en Sport

 

Hy skryf vandag soos volg:

 

O koud is die windjie en skraal.

En blink in die dof-lig en kaal,

so wyd as die Heer se genade,

lê die velde in sterlig en skade.

En hoog in die rande,

versprei in die brande,

is die grassaad aan roere

soos winkende hande. – 

Eugène Marais – Winternag

Ik neem een dichtbundel mee in de zwierige, bloemrijke taal die we vergeten lijken te zijn: het Afrikaans…

Onlangs ging een veronruste tweet rond. „Alle vergaderingen in de Tweede Kamer staan nu onder leiding van een Partij van de Vrijheid-er. Bosma plenair, De Roon commissie Justitie en Brinkman commissie Integratie.” De boodschap was duidelijk: de ‘Teutonen hebben de boel overgenomen’. In een krant werd dit memorabele moment beschreven als een bewijs dat mijn partij inmiddels deel uitmaakt van de elite. Zie je wel, eerst schoppen en nu zitten ze daar zelf. Gecombineerd met waarnemingen dat wij een beetje meesturen met dit kabinet en het feit dat ik te gast was bij de Wiardi Beckman Stichting van de PvdA (gisteravond, ik heb het overleefd – dank u wel) leidt dit al snel tot de conclusie dat wij arrivé zijn. In werkelijkheid staan we nog steeds voor dezelfde, soms harde standpunten. Dat blijven we vrolijk doen.

Ik ben de tweede ondervoorzitter van de Kamer. Daarom mag ik veel plenaire vergaderingen leiden. Als u nu op Politiek 24 kijkt, ziet u me zitten. Vandaag ben ik aan de beurt, van 13.00 uur tot het einde van de avondvergadering. Ook morgen ben ik degene die het licht uitdoet in de plenaire zaal. Is dat mooi werk? Absoluut. Is het wel eens saai? Zeker. Niet elke uitwijding over de kokkelvisserij of het nieuwe belastingverdrag met Oppervolta is even fascinerend. Niet ieder Kamerlid is gezegend met de gave van het woord.

Daar heb ik iets op gevonden. Eerst nam ik de krant mee. Dat is – excusez le mot – geen ponem. Een boek vereist te veel toewijding. Zit je er net in, moet je weer een interruptie toestaan. Poëzie laat zich makkelijker in- en uitstappen.

Tegenwoordig heb ik daarom voor de stille momenten een dichtbundel mee – niet in het hoekige Nederlands, maar in de zwierige, bloemrijke taal die we vergeten lijken te zijn: het Afrikaans.

Wie eenmaal N.P. van Wyk Louw, Dirk Opperman of Eugène Marais heeft gelezen, zal nooit meer lichtvaardig denken over die wonderschone taal. Afrikaans is vereenvoudigd, zeventiende-eeuws Nederlands, bewees linguïst Edith Raidt. In de woorden van Gerard Reve is het Afrikaans „een volwaardige West-Europese cultuurtaal die zich meten kan met het Duits, het Nederlands in Europa, het Engels.”

Als erkende taal bestaat het nog niet zo lang. Heel lang debatteerden de Afrikaners over de vraag of niet gewoon Nederlands hun taal moest zijn. Dat was bijvoorbeeld de officiële taal van de Boerenrepublieken Transvaal en Oranje Vrijstaat, de landen van de ossenwagens en de voortrekkers, van Paul Kruger, Louis Botha en generaal Koos de la Rey.

“Afrikaners verlaten het land met vliegtuigen vol… velen werden slachtoffer van plaasmoorden; gediscrimineerd op de arbeidsmarkt…’

Anno 2011 is het Afrikaans een van de twaalf officiële talen van Zuid-Afrika. Dat betekent in de praktijk dat het Engels overheerst. De traditionele Afrikaanstalige universiteiten zijn verengelst. De taal verliest terrein in het openbare leven. Afrikaners verlaten het land met vliegtuigen vol, om zonder een spoor te verdwijnen, in Nieuw-Zeeland of Australië. Velen werden slachtoffer van ‘plaasmoorden’ – de bloedige aanvallen op boerderijen – of worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt.

‘Ons is in die kak…’  en steeds harder klinkt de roep om een volksstaat…

Zuid-Afrika scoort hoog op alle internationale lijstjes van verkrachting plus moord en doodslag – zoals ze daar zeggen: ons is in die kak. De taal van Breyten Breytenbach en Dan Roodt lijkt niet langer verzekerd van een toekomst. Nederland zou zich daarover baie zorgen moeten maken. Afrikaans is Nederlands. Het voortbestaan van het Afrikaans is het sterkste bewijs dat onze taal een internationale taal is.

Er is een tegenbeweging. Jonge Afrikaners – en kleurlingen, want de meest Afrikaanssprekenden hebben een kleurtje – proberen hun taal te redden. Steeds harder klinkt de roep om een eigen stukje onder de zon voor Afrikaners, een volksstaat. Ook de Taalunie, waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname samenwerken, ontfermt zich over het Afrikaans.

  • Zaterdag wordt het nieuwe woordenboek Afrikaans-Nederlands gepresenteerd. In juni is er een driedaags cultureel festival over het Afrikaans. Lichtpuntjes, niet meer.

Onze talen zijn diep verbonden – in de woorden van Elisabeth Eybers, de Zuid-Afrikaanse dichter die de helft van haar leven in Amsterdam woonde: Nogtans sal jij aan mij gebonden bly / Met die onsigb’re naelstreng wat nie breek. Ook bij deze temperatuur ligt daarom vandaag weer Winternag naast mijn hamer. 

(gepubliceer met toestemming van Mnr Bosma)

http://www.tweedekamer.nl/kamerleden/alle_kamerleden/bosma_martin/index.jsp

About Adriana Stuijt
Retired South African-Dutch journalist formerly Sunday Times Johannesburg

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: